Građevinski žargon
Svet građevinarstva bogat je stručnim pojmovima, ali i specifičnim izrazima koje koriste majstori na terenu. Ove reči i fraze deo su građevinskog žargona i pomažu u svakodnevnoj komunikaciji između radnika, inženjera i majstora. Ukoliko niste iz struke, možda ste ih čuli, ali niste znali njihovo pravo značenje. Zato donosimo pregled najčešćih izraza u građevinarstvu i njihova objašnjenja.
Najpoznatiji izrazi u građevinskom svetu
Šprajc
Reč koja se koristi za privremenu podupiruću konstrukciju, najčešće od drveta ili metala, koja služi za stabilizaciju oplata i drugih elemenata dok se ne završi betoniranje.
Vinkla
Kolokvijalni naziv za metalni ugaonik koji se koristi za povezivanje i učvršćivanje elemenata u tačnom uglu od 90 stepeni. Takođe, „vinkla“ se koristi i za oznaku savršene nivelacije ili pravilnog ugla u gradnji.
Šalung
Drvena ili metalna oplata koja se koristi za oblikovanje betonskih elemenata dok se ne stegnu. Šalung je neophodan u betoniranju temelja, stubova i ploča.
Kravata
Metalna ili plastična veza koja se koristi za spajanje oplata i sprečavanje njihovog razmicanja pod pritiskom svežeg betona.
Žilet
Metalni distancer koji se koristi prilikom konstrukcije klasične oplate i određuje i formira razmak između dve oplatne table
Špric za malter
Prvi sloj maltera koji se nanosi na zid radi boljeg prianjanja sledećih slojeva. Obavezna priprema za malterisanje kako bi se povećala adhezija.
Mršav beton
Beton sa malom količinom cementa u odnosu na agregat. Koristi se za izravnavanje i podloge koje ne nose velika opterećenja.
Mas(t)an beton
Suprotno od mršavog betona, masan beton sadrži veću količinu cementa, što ga čini jačim i pogodnim za nosive konstrukcije.
Čap
Obično drveni elemnt, koji se koristi prilikom razmeravanja postavke letvi za montažu crepa.
Badža
Označava ventilacioni otvor, dimnjak ili kanal koji omogućava cirkulaciju vazduha u zgradama.
Fugna
Prostor ili razmak između dva građevinska elementa, poput pločica, cigala ili betonskih segmenata, koji se popunjava fug masom radi estetike i stabilnosti.
Rigla
Deo drvene ili metalne konstrukcije koji se koristi kao greda ili podupirač.
Hoblaj
Majstorski izraz za ravnanje drvenih površina hoblanjem, kako bi se postigla glatka površina.
Mašinsko malterisanje
Metoda nanošenja maltera pomoću specijalnih mašina, koja značajno ubrzava proces obrade zidova u odnosu na ručno malterisanje.
Natur beton
Betonska konstrukcija bez dodatnog pokrivanja ili obrade, gde je vidljiva betonska površina deo arhitektonskog izraza.
Cigla na kant
Izraz koji označava postavljanje cigle na užu stranu umesto na široku, često radi uštede materijala ili posebnog estetskog efekta.
Muf
Spojni element za cevi, koji omogućava njihovo lako povezivanje bez zavarivanja.
Fosna
Naziv za debelu drvenu dasku, obično širine preko 10 cm i debljine od 4 cm naviše.
Štemovanje
Rušenje ili uklanjanje delova zida, betona ili drugog materijala pomoću štemajzla ili električnog alata (štemalice).
Završna ruka
Završni sloj maltera ili boje koji se nanosi kao finalna obrada zida ili fasade.
Zašto je važno poznavati građevinski žargon?
Poznavanje ovih izraza može biti korisno ne samo građevincima i majstorima, već i svima koji planiraju renoviranje, gradnju ili nadzor radova. Kada razumete građevinski žargon, lakše ćete komunicirati sa majstorima i izbeći nesporazume u toku radova.
Građevinski žargon je deo tradicije i prakse, a kroz godine se stalno razvija i prilagođava novim materijalima i tehnikama.
Ako ste čuli još neki zanimljiv izraz koji nismo spomenuli, podelite ga sa nama!
